بازنویسی کامل (۸۰۰+ کلمه):
او به سناریوهای مختلف تأمین آب در پاییز امسال اشاره کرد و گفت: طی برنامهریزیهایی که در دست اجرا داریم، برای سناریوهای بدبینانه، یعنی شرایطی که با کمترین میزان بارندگی و بالاترین میزان خشکی مواجه شویم، به هیچ عنوان روی فناوری بارورسازی ابرها و احتمال نتیجهبخش بودن آن حساب خاصی باز نکردهایم. به گفتهی بزرگزاده، در شرایط فعلی که برای تأمین آب شرب و کشاورزی در کلانشهرهایی همچون تهران، اصفهان، تبریز، اراک و مشهد تدابیر جدی اتخاذ شده، برنامهریزان با توجه به رخدادهای محتملتری که احتمال وقوع آنها بیش از ۹۷ درصد است، راهکارهای اجرایی را طراحی میکنند و بارورسازی ابرها فعلاً در اولویت نیست.
این مقام مسئول تاکید کرد، در دورههای خوشبینانهتر، میتوان سهم بیشتری برای بارورسازی ابرها در سناریوهای مدیریت منابع آب در نظر گرفت. او گفت: درحال حاضر، تیمهای تخصصی ما در استانهایی که بیشترین ظرفیت بارندگی را دارند، بهویژه آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و دیگر مناطق غرب کشور مستقر شده و آماده هستند تا با ورود اولین سامانههای بارشی و شکلگیری ابرهای مناسب، اقدامات لازم را در خصوص بارورسازی ابرها انجام دهند.
بزرگزاده ادامه داد: پروژه بارورسازی ابرها از مرحله مطالعات نظری فراتر رفته و اینک وارد فاز عملیاتی شده است. اکیپهای ما در نقاط مستعد غرب کشور آمادهاند تا به محض ورود ابرهای مناسب، عملیات اجرایی را آغاز کنند. او درباره نحوه عملکرد این فناوری توضیح داد: ابرهای مستعد، ابرهایی هستند که مقادیر قابل توجهی رطوبت در خود دارند اما توانایی تبدیل این رطوبت به بارش را ندارند. فرآیند بارورسازی ابرها با ذرات خاصی انجام میشود که به داخل این ابرها تزریق شده و سبب تجمع رطوبت اطراف این ذرات و شکلگیری قطرات آب و در نهایت تسهیل بارش میگردد.
سخنگوی صنعت آب نکته مهمی را متذکر شد: بارورسازی ابرها نباید بهعنوان یک راهحل اساسی و قطعی برای عبور از خشکسالیهای پیاپی مطرح شود. در نتیجه، انتظارات غیرواقعی از این فناوری کاملاً نادرست است و همه ابرها نیز قابلیت بارورشدن ندارند. به گفته بزرگزاده، فقط زمانی میتوان به تاثیرگذاری بارورسازی امیدوار بود که ابرهای مستعد و دارای رطوبت کافی وارد منطقه شوند. حتی در این شرایط هم، شواهد و مطالعات فنی نشان میدهد که حداکثر میزان افزایش بارشهای محلی حاصل از این عملیات، در بهترین حالت بین ۵ تا ۱۵ درصد خواهد بود. این تأثیر تنها در همان منطقهای که عملیات انجام میشود قابل انتظار است و در مقیاس کلان و ملی نقش تعیینکنندهای نخواهد داشت.
بزرگزاده از منظر اقتصادی نیز به این موضوع پرداخت و خاطرنشان کرد: عملیات بارورسازی ابرها، بهویژه در استانهایی که فرصت افزایش حتی اندک بارندگی اهمیت حیاتی دارد، اقتصادی و معقول است. او در همین زمینه اذعان داشت: انجام این عملیات دیگر در حد پیشنهاد و مطالعه نیست، بلکه هماکنون در بخشهایی بهطور عملیاتی وارد عمل شدهایم. البته این فناوری هنوز بهعنوان راه عبور از خشکسالی مطرح نمیشود، بلکه تنها در سناریوهای خوشبینانه، سهمی محدود برای بهبود وضعیت بارش میتوان برای آن قائل شد. وی افزود: قطعاً اگر این عملیات موفق باشد و بارش اتفاق بیفتد، جای شکرگزاری است. اما همزمان باید از منظر واقعبینانه، احتمال عدم اثرگذاری قابل توجه را نیز در نظر داشته باشیم و انتظارات غیرمنطقی ایجاد نکنیم.
سخنگوی صنعت آب در بخش دیگری از گفتوگو اظهار داشت مسائل و بحران آب ایران بسیار پیچیدهتر از آن است که بتوان با یک یا چند راهکار مقطعی و ساده آنها را سر و سامان داد. او توضیح داد: مشکلات آبی کشور با گفتمان صرف قابل حل شدن نیست و برای کنار آمدن با چالشهای فعلی باید مجموعهای از تصمیمات بزرگ و تحولآفرین، که دامنهی آن فراتر از وزارت نیرو یا حتی دولت است، اتخاذ گردد. اگر قرار باشد مسائل آب صرفاً از پنجره تصمیمگیری وزارت نیرو، شورای عالی آب یا فقط قوه مجریه دیده شود، راه به جایی نخواهیم برد و به حل کامل بحران نخواهیم رسید.
وی با تأکید بر اینکه مدیریت آب باید یک فرآیند چندجانبه و مشارکتی باشد، ادامه داد: برای حل بحران آب، باید هر سه قوه اصلی کشور، یعنی قوه مجریه، مقننه و قضائیه، هماهنگی و تحرک جدی از خود نشان دهند. همچنین سطح جامعه نیز باید نقش فعالی در مدیریت منابع آب بازی کند؛ به این معنا که دولت، بخشهای اقتصادی و تجاری (بازار) و در نهایت خود مردم به عنوان جامعه، لازم است همگی در فرآیند تصمیمگیری، اجرا، نظارت و حتی فرهنگسازی مصرف درست آب سهیم باشند.
در پایان بزرگزاده تصریح کرد: عبور از بحران آب کشور، مستلزم اتخاذ تصمیمات بزرگ و اصلاحات ساختاری در شیوه مدیریت و مصرف آب است. این اصلاحات باید با اجماع و همکاری تمامی نهادهای تصمیمگیر و همچنین مردم صورت پذیرد. آب، مسئلهای حیاتی و زیرساختی برای آینده ایران است و تنها با اراده و مشارکت همهجانبه میتوان امیدوار بود ایران از دورههای خشکسالی و تنش آبی با کمترین آسیب عبور کند.
تهیه شده در تحریریه اقتصاد خبر گزاری هزاره.
