دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با ابراز نگرانی جدی نسبت به افزایش مداوم و قابل توجه قیمت مسکن و همچنین نبود پیوستها و زیرساختهای فرهنگی مناسب در ساختمانها، اظهار داشت: یکی از مهمترین دلایل گرانی مسکن در کشور، دخالت و فعالیت بانکهایی است که به بنگاهداری و خرید و فروش املاک روی آوردهاند. وی تصریح کرد که نقش این بانکها در افزایش قیمت مسکن انکارناپذیر است و ضرورت دارد تا سیاستگذاران و مسئولان توجه ویژهای به این مسئله داشته باشند.
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری هزاره، عبدالحسین خسروپناه، که سمت دبیری شورای عالی انقلاب فرهنگی را بر عهده دارد، در جلسهای مشترک با نماینده ولی فقیه در بنیاد مسکن و همچنین رئیس این نهاد، بر اهمیت توجه به ارتباط عمیق میان فرهنگ و مسکن تاکید ویژهای کرد. او در سخنان خود یادآور شد که امروزه میبینیم ساختمانهای عظیم و چندین طبقه و متراژ بالا در شهرهای مختلف کشور ساخته میشوند؛ با این وجود در بسیاری از این پروژههای ساختمانی اثری از عناصر کلیدی فرهنگی مانند مسجد، پارک محلی، کتابخانه یا دیگر فضاهای فرهنگی و اجتماعی دیده نمیشود.
وی با انتقاد از این روند و کمتوجهی سازندگان به نیازهای فرهنگی و اجتماعی ساکنان، خاطر نشان کرد: ساخت و ساز نباید صرفاً به معنای افزایش تعداد واحدها و برجها باشد، بلکه میبایست توجه جدی به روح و فضای فرهنگی نیز داشته باشیم. او همچنین بیان داشت که اگر در ساختمانی بزرگ فضایی برای نمازخانه یا کتابخانه در نظر گرفته نشود یا مکانی برای تعاملات اجتماعی و فرهنگی فراهم نباشد، به مرور زمان ساکنان آن ساختمان ممکن است دچار فرسودگی روحی و اجتماعی شده و از حضور در چنین محیطهایی رضایت کافی نداشته باشند.
خسروپناه تاکید کرد: فرهنگ، عامل پیونددهنده مردم یک محله و حتی یک ساختمان است و حذف یا کمرنگ کردن آن میتواند باعث کاهش احساس امنیت و هویت جمعی افراد شود. او اظهار کرد: شهرها و محلاتی که به طور سنتی با فضاهای فرهنگی، مساجد و مراکز مشارکت اجتماعی عجین بودند، امروز جای خود را به مجتمعهای بزرگ مسکونیای دادهاند که بعضاً هیچ نشانی از فضای فرهنگی یا مذهبی در آنها دیده نمیشود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: بر اساس ماده واحدهای که توسط ستاد نقشه مهندسی فرهنگی کشور تصویب شده، لازم است در اجرای تمامی طرحهای کلان ملی و عمرانی، به فرهنگ توجه ویژه شود و هر طرح بزرگی که در کشور اجرا میشود باید حتماً ضمیمه فرهنگی یا همان پیوست فرهنگی داشته باشد. او توضیح داد که وجود پیوست فرهنگی، ضامن آن است که پروژههای بزرگ عمرانی و ساختمانی با اقتضائات فرهنگی و اجتماعی جامعه هماهنگ باشند و بتوانند ضمن تامین نیازهای مادی مردم، به رشد معنوی و ارتقای سرمایه اجتماعی نیز کمک کنند.
وی افزود: فقدان پیوست فرهنگی باعث شده که بخش زیادی از ساختمانهای نوساز و شهرکهای جدید، بافت اجتماعی و فرهنگی ناموزونی پیدا کنند و این امر زمینهساز بروز آسیبهای اجتماعی متعددی شده است. خسروپناه توضیح داد: اگر نگاه ما به مسکن و ساختمان صرفاً کالایی و مادی باشد و از نقش انسان و فرهنگ در این حوزه غافل شویم، عملاً مسیر توسعه پایدار اجتماعی و فرهنگی را سد کردهایم.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی هشدار داد: بانکهایی که وارد عرصه بنگاهداری و معاملهگری در بازار مسکن شدهاند، موجبات تورم و افزایش قیمت بیرویه مسکن را فراهم کردهاند. وی با بیان اینکه بانکها باید به وظیفه اصلی خویش یعنی تامین مالی و حمایت از تولید بازگردند، گفت: حرکت بانکها بهسوی بنگاهداری، نه فقط اقتصاد مسکن را آسیبپذیر کرده بلکه منجر به آن شده که دسترسی عموم مردم، به ویژه جوانان و اقشار متوسط و کمدرآمد به خانهدار شدن، دشوارتر شود.
وی تاکید کرد: باید سیاستگذاریها و برنامهریزیهای حوزه مسکن به نحوی اصلاح شود که همگام با توسعه فیزیکی شهرها و مناطق مسکونی، بُعد فرهنگی و اجتماعی آن نیز تقویت شود. خسروپناه اظهار داشت: برای پایداری اجتماعی و کیفیت مطلوب زندگی شهری، لازم است علاوه بر ساخت واحدهای مدرن و زیبا، از ابتدا در نقشه و طراحی ساختمانها فضاهای فرهنگی، خدماتی و عبادی نیز در نظر گرفته شود تا فرهنگ شراکت، همبستگی و تعامل میان ساکنان یک ساختمان تقویت گردد.
او تصریح کرد: بیتوجهی به این مسائل در میانمدت و بلندمدت میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای جامعه به دنبال داشته باشد و حتی امنیت و آرامش شهروندان را تهدید کند. به گفته وی، امروز اگر شاهد رشد آسیبهای اجتماعی، بیهویتی شهری و کاهش مشارکت مردم در امور جمعی هستیم، بخشی از آن به بیتوجهی سازندگان و سیاستگذاران مسکن به موضوع فرهنگ و فقدان فضاهای فرهنگی و اجتماعی بازمیگردد.
در پایان دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی از مسئولان، بویژه دستگاههایی که مستقیم یا غیرمستقیم در حوزه مسکن فعالیت دارند، خواست تا با بازنگری جدی در سیاستها، زمینه توسعه متوازن و هماهنگ بین ابعاد فیزیکی و فرهنگی شهرها و ساختمانها را فراهم آورند. او تاکید کرد: جامعهای که به فرهنگ و هویت خود در معماری و شهرسازی بیاعتنا باشد، دیر یا زود با بحرانهای عمیق اجتماعی و فرهنگی مواجه خواهد شد. بنابراین، برای برونرفت از مشکلات فعلی مسکن و کاهش آسیبهای اجتماعی، چارهای جز توجه اساسی به فرهنگ، در کنار اقتصاد و عمران وجود ندارد.
تهیه شده در تحریریه اقتصاد خبر گزاری هزاره.
