آنچه در این مطلب می خوانید:
دستاوردهای بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در مقاومسازی و حمایت از اقشار کمدرآمد
بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با هدف تأمین مسکن برای اقشار محروم و کمدرآمد کشور تأسیس شده و از ابتدای فعالیت تاکنون، تلاش متمرکزی برای بهبود کیفیت زندگی در مناطق روستایی و شهری کمجمعیت داشته است. این نهاد همواره حمایت از اقشار ضعیف را در اولویت برنامههای خود قرار داده و خدمات گستردهای در زمینه ساخت، نوسازی و مقاومسازی ساختمانها ارائه داده است.
روند مقاومسازی واحدهای مسکونی روستایی
برنامه مقاومسازی واحدهای مسکونی روستایی از سال ۱۳۸۴ به مرحله اجرا درآمده و به عنوان یکی از شاخصترین اقدامات جمهوری اسلامی ایران در حوزه ایمنسازی سکونتگاههای روستایی محسوب میشود. طبق اعلام مسئولان بنیاد مسکن، هر سال حدود ۲۰۰ هزار واحد مسکونی روستایی تحت پوشش این طرح قرار میگیرد تا در برابر آسیبهای ناشی از بلایای طبیعی مقاومسازی شوند.
تاکنون بیش از ۵ میلیون و ۳۷۷ هزار واحد مسکونی شامل این برنامه شده و از این تعداد، نزدیک به ۳ میلیون واحد به طور کامل نوسازی شدهاند. امسال نیز قرار است ۲۲۰ هزار واحد دیگر تحت این برنامه، بهسازی و مقاومسازی شوند؛ که ۲۰۰ هزار واحد در روستاها و ۲۰ هزار واحد در شهرهای کوچک (با جمعیت زیر ۲۵ هزار نفر) خواهد بود.
با اجرای این برنامه، میزان تلفات جانی و خسارات مالی ناشی از حوادث طبیعی، به ویژه زلزله، به صورت چشمگیری کاهش یافته است. پیش از آغاز این طرح، زلزلهها خسارات گستردهای به همراه داشتند اما هماکنون ساختمانهای روستایی مستحکمتر و ایمنتر شدهاند.
پیشرفت در نوسازی مسکن روستایی و حجم سرمایهگذاری
طبق تازهترین آمارها، حدود ۵۵ درصد از واحدهای روستایی کشور تاکنون نوسازی و مقاومسازی شدهاند. اعتبار اختصاص یافته به این طرح نیز بالغ بر ۱۲۲ هزار میلیارد تومان (همت) است که نشاندهنده اهمیت ویژه دولت و بنیاد مسکن در ارتقای سطح ایمنی روستاهای کشور است.
مشارکت بنیاد مسکن در طرح نهضت ملی مسکن
یکی از اقدامات بنیاد مسکن، مشارکت فعال در نهضت ملی مسکن است. بنیاد در نقش کارگزار مجموعهای از پروژههای این طرح ملی، مدیریت ساخت و تحویل ۲۹۴ هزار و ۵۰۰ واحد مسکونی را بر عهده دارد. طی سه سال اخیر، بنیاد مسکن به طور رسمی اجرای این پروژهها را آغاز کرده و سهم قابل توجهی در تولید و تأمین مسکن برای دهکهای پایین جامعه داشته است.
در حوزه مسکن اقشار کمدرآمد شهری (دهکهای ۱ تا ۴)، برنامههای ویژهای تدوین شده که افزایش میزان ساخت واحدهای مسکونی برای این گروهها را دنبال میکند. همکاری مشترک بنیاد مسکن و کمیته امداد امام خمینی (ره) منجر به آغاز ساخت ۵۰ هزار واحد شده است. زمین این واحدها توسط سازمان ملی زمین و مسکن فراهم میشود و بخش عمدهای از منابع مالی نیز با مشارکت حساب ۱۰۰ امام خمینی (ره) و بنیاد مستضعفان، به ویژه در تأمین مصالح ساختمانی مثل سیمان و میلگرد، تأمین میگردد.
سیاستگذاری برای حمایت از جوانی جمعیت و عرضه زمین در روستاها
در راستای سیاستهای جمعیتی، بنیاد مسکن تأمین زمین برای خانوادههای جوان در روستاها را آغاز کرده است. حتی افرادی که از شهرها به روستاها مهاجرت میکنند نیز امکان دریافت زمین دارند و بر اساس تقاضا، زمین مورد نیاز با همکاری دهیاریها و شوراهای روستایی واگذار میشود.
تاکنون ۵۴۰ هزار قطعه زمین در سامانه «تم» ثبت شده و فرآیند انتخاب زمین برای متقاضیان در روستاهای محل تولدشان آغاز شده است. این اقدام میتواند نقش مهمی در جلوگیری از مهاجرت معکوس و تثبیت جمعیت روستایی داشته باشد.
بازسازی و بهسازی مناطق آسیبدیده از بلایای طبیعی
یکی از ماموریتهای اصلی بنیاد مسکن، بازسازی مناطق آسیبدیده از سوانحی چون زلزله، سیل، آتشسوزی و حتی جنگ است. گزارشها حاکی از آن است که تاکنون بیش از ۲ میلیون و ۲۴ هزار واحد مسکونی در این مناطق مورد بازسازی یا تعمیر قرار گرفتهاند که از این میان، یکمیلیون و ۵۰ هزار واحد به صورت کامل نوسازی و ۴۴۷ هزار واحد بازسازی و مرمت شدهاند.
در سال جاری نیز عملیات ساخت یا تعمیر حدود ۱۵ هزار و ۱۵۵ واحد در مناطق آسیبدیده در دست اجراست. علاوه بر آن، اقدامات بهسازی شهری در ۲۲ شهر از ۱۳ استان کشور آغاز شده تا مناطق آسیبدیده در مسیری پایدار قرار گیرند و امکان بازگشت ساکنان به خانههای خود تسهیل شود.
اجرای طرحهای هادی روستایی برای توسعه متوازن
بنیاد مسکن با اجرای طرحهای هادی روستایی، زمینه اصلاح شبکههای زیرساختی و توسعه خدمات را فراهم آورده است. تاکنون ۳۹ هزار و ۴۰۰ روستا صاحب طرح هادی شدهاند و سالانه حدود ۹ هزار طرح جدید اجرا میشود. این طرحها علاوه بر ارتقای ایمنی، سبب بهبود نظم روستاها، اصلاح عقبنشینی سازهها بر اساس ضوابط و توسعه خدمات زیربنایی همچون آب، برق، گاز و راههای روستایی شدهاند.
طرح هادی روستایی به عنوان سند راهبردی توسعه پایدار روستاها، نه تنها سطح دسترسی به امکانات را افزایش داده، بلکه از مهاجرت بیرویه جمعیت به شهرها پیشگیری کرده و نقش تعیینکنندهای در احیای بافت روستاها داشته است.
تأکید بر عدالت اجتماعی و توسعه مسکن محرومان
بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با تکیه بر رسالت اصلی خود، یعنی عدالت اجتماعی و حمایت از اقشار محروم، همچنان سیاستگذاری و برنامهریزی گستردهای را در حوزه نوسازی، تأمین و مقاومسازی مسکن پیش میبرد. اقدامات این نهاد، علاوه بر افزایش تابآوری اجتماعی، اشتغالزایی در حوزه ساختوساز و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان نقاط محروم را نیز به همراه آورده است.
ادامه این روند میتواند سهم بزرگی در توسعه متوازن کشور، کاهش خسارات بلایای طبیعی و بهبود شاخصهای توسعه انسانی در مناطق روستایی و شهری کمبرخوردار ایفا کند.
تهیه شده در تحریریه اقتصاد خبر گزاری هزاره.
